Vloer leggen in de winter: waar je op moet letten

"Kan een vloer eigenlijk wel in de winter?" krijgen we elk jaar vanaf oktober. Het korte antwoord: ja. Het langere antwoord: het seizoen zelf is het probleem niet — de omstandigheden binnen zijn dat. En die zijn in november nu eenmaal anders dan in juni.

Wat kou en vocht met droogtijden doen

Egaline en dekvloeren drogen doordat het overtollige water eruit verdampt. Dat verdampen gaat trager als de lucht kouder is en al veel vocht bevat. Een ruimte van 12 graden met de ramen dicht en natte jassen in de hal is een slechte droogomgeving, en dat merk je pas als de vloer er al ligt.

Voor een cementdekvloer wordt in de branche een vuistregel gehanteerd van ongeveer één week droogtijd per centimeter dikte tot zo'n 4 centimeter, waarna het per extra centimeter sneller oploopt. Een dekvloer van 6 centimeter zit daarmee al snel rond de acht weken. Dat is geen norm maar een praktijkrichtlijn, en hij gaat uit van normale omstandigheden — in een koude, vochtige ruimte duurt het langer.

Waarom te vroeg leggen zo duur uitpakt

Dit is de reden dat we soms nee zeggen tegen een gewenste opleverdatum. Leg je een vloer op een ondergrond die nog vocht afgeeft, dan kan dat vocht nergens heen — zeker niet onder een verlijmde PVC-vloer, die vrijwel dampdicht is.

• Bij verlijmde vloeren kan de lijmverbinding loslaten, waardoor de vloer los komt te liggen of gaat bollen
• Bij zwevende vloeren kan vocht van onderaf de ondervloer aantasten en zorgen voor een muffe lucht
• Restvocht in combinatie met een dampdichte afwerking is een klassieke oorzaak van schimmelvorming onder de vloer
• Herstel betekent in vrijwel alle gevallen: de hele vloer eruit, opnieuw drogen, opnieuw leggen

Het vervelende is dat je er niets van ziet op de dag van oplevering. De vloer ligt strak, de klant is blij. Het probleem laat zich pas maanden later zien, en dan is de vraag wie het betaalt. Daarom zetten wij de meetwaarde in de offerte en niet alleen in ons hoofd.

Verwarmen en ventileren: allebei, niet één van de twee

De meest gemaakte fout in de winter is het één van beide doen. Alleen verwarmen met de ramen dicht zorgt voor warme lucht die zich volzuigt met vocht en het nergens kwijt kan. Alleen ventileren met de kou erbij haalt de temperatuur zo ver omlaag dat het drogen bijna stilvalt.

1. Houd de ruimte op kamertemperatuur, ook 's nachts — schommelingen werken tegen je
2. Ventileer meerdere keren per dag kort en krachtig in plaats van een raam continu op een kier
3. Zet geen heteluchtkanon direct op verse egaline: het oppervlak droogt dan dicht terwijl het vocht eronder gevangen blijft
4. Laat vloerverwarming volgens het opstookprotocol lopen en zet hem niet vlak vóór het leggen ineens vol open
5. Meet vlak voor het leggen opnieuw — niet alleen bij de start van het werk

Acclimatiseren: waar de planken liggen te wachten

Vloermateriaal zet uit en krimpt met temperatuur en luchtvochtigheid. Daarom laten we planken vóór het leggen een tijd in de ruimte staan waar ze komen te liggen — niet in de schuur, niet in de garage en niet in de bus.

Sla je dat over in de winter, dan leg je koude planken in een warme kamer. Die zetten daarna uit terwijl de vloer al ligt, en bij een zwevende vloer betekent dat druk op de dilatatievoegen langs de wand. Het gevolg zie je terug als een vloer die opbolt of kraakt — een van de vier mechanismen uit waarom vloeren kraken, bollen of losraken. Hoeveel tijd nodig is, verschilt per product; de fabrikant schrijft dat voor en die instructie is leidend, ook voor de garantie.

Wat wél voordelen heeft in de winter

Er is ook een andere kant. De winter is voor veel vloerenleggers een rustiger periode, waardoor de planning ruimer is en je minder lang op een plek in de agenda wacht. En omdat je in deze maanden toch binnen zit, valt de overlast van een paar dagen werk vaak minder zwaar dan midden in de zomer met de tuindeuren open.

Belangrijker: een vloer die in de winter wordt gelegd, wordt gelegd onder de omstandigheden waarin je huis het grootste deel van het jaar verkeert — verwarmd, met vloerverwarming aan. Dat is voor het acclimatiseren eerder een voordeel dan een nadeel. Hoe een klus van begin tot eind verloopt en waar de wachtmomenten zitten, staat in zo verloopt een vloerklus.

Wat dit betekent voor je planning

Wil je met de feestdagen een nieuwe vloer, begin dan met inmeten in oktober, niet in december. Moet er geëgaliseerd worden, reken dan op droogtijd tussen het voorwerk en het leggen — dat zijn twee bezoeken met dagen ertussen, geen aaneengesloten klus. Hoe dat voorwerk eruitziet, staat bij vloer egaliseren.